xỏ ngọt
Định nghĩa
- Động từ:
- Lừa gạt một cách tinh vi, ngọt ngào: "xỏ ngọt" chỉ hành động dùng lời lẽ ngọt ngào, có vẻ tử tế để lừa đối phương vào tình thế khó xử, bị thiệt thòi hoặc bị chơi xấu. Hành vi này thường có bề ngoài êm ái nhưng gây hậu quả cay đắng.
- Chơi khăm một cách tinh quái: "xỏ ngọt" cũng có nghĩa là trêu chọc, làm cho người khác bị lúng túng hoặc mất mặt một cách khéo léo, không lộ liễu.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Nó bị bạn xỏ ngọt mất một khoản tiền lớn. (Nó bị bạn dùng lời ngọt ngào lừa mất tiền.)
- Cô ta xỏ ngọt anh ấy bằng cách khen ngợi quá mức rồi nhờ vả việc khó. (Cô ta dùng lời khen để lừa anh ấy làm việc khó chịu.)
- Đừng tưởng họ tốt bụng, toàn xỏ ngọt nhau thôi. (Đừng lầm tưởng họ tử tế, họ thường lừa gạt nhau một cách ngọt ngào.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "bị xỏ ngọt": bị lừa gạt một cách tinh vi, không kịp trở tay.
- Anh ta bị xỏ ngọt mà vẫn tưởng mình được giúp đỡ. (Anh ta bị lừa mà vẫn tưởng mình được giúp đỡ thực sự.)
- "trò xỏ ngọt": hành vi lừa gạt, chơi khăm có tính toán.
- Trò xỏ ngọt ấy khiến cả làng cười chê. (Hành vi lừa gạt tinh vi ấy bị cả làng chê cười.)
Biến thể và từ gần giống
- Xỏ (động từ): luồn qua, đưa vào; cũng có nghĩa là lừa gạt.
- Xỏ mũi người khác. (Lừa người khác một cách dễ dàng.)
- Ngọt (tính từ): có vị ngọt; cũng chỉ lời nói dễ nghe, dễ tin.
- Lời nói ngọt như mật. (Lời nói dễ nghe, dễ làm xiêu lòng.)
- Xỏ mũi: lừa gạt, điều khiển người khác một cách dễ dàng — gần nghĩa với xỏ ngọt.
- Nó bị xỏ mũi mà không biết. (Nó bị lừa mà không hay biết.)
Từ đồng nghĩa
- Lừa gạt: dùng thủ đoạn để khiến người khác tin vào điều sai trái.
- Chơi khăm: trêu chọc, làm hại người khác một cách tinh quái.
- Đánh lừa: làm cho người khác hiểu sai sự thật.
- Phỉnh phờ: dùng lời ngọt ngào để dụ dỗ, lừa gạt.
Thành ngữ liên quan
- Xỏ ngọt như đường: lừa gạt một cách ngọt ngào, dễ dàng.
- Nó xỏ ngọt như đường, ai cũng mắc bẫy. (Nó lừa gạt dễ dàng, ai cũng bị mắc lừa.)
- Ngọt đầu môi: lời nói ngọt ngào, dễ nghe nhưng không thật lòng.
- Ngọt đầu môi, cay đắng cuộc đời. (Lời nói ngọt ngào thường dẫn đến hậu quả đắng cay.)